SQL Temel Komutları: SELECT, UPDATE, INSERT, DELETE

Veri tabanları, modern dünyanın dijital hafızasıdır ve bu hafızayı yönetmek, sorgulamak ve güncellemek için güçlü bir dile ihtiyacımız vardır: SQL (Structured Query Language). SQL, veri tabanlarıyla iletişim kurmamızı sağlayan standart bir programlama dilidir. Bu makalede, SQL’in en temel ve en sık kullanılan dört komutunu, yani SELECT, UPDATE, INSERT ve DELETE komutlarını derinlemesine inceleyeceğiz. Bu komutlar, bir veri tabanındaki bilgiyi okumanın, yeni veri eklemenin, mevcut veriyi değiştirmenin ve istenmeyen veriyi silmenin anahtarlarıdır.

Veri Tabanı Yönetiminde SQL’in Yeri ve Önemi

Günümüzde her alanda büyük miktarda veri üretiliyor. Bankacılıktan e-ticarete, sağlıktan eğitime kadar her sektör, verileri düzenlemek, depolamak ve anlamlı bilgilere dönüştürmek için veri tabanlarına bağımlıdır. İşte tam bu noktada SQL devreye girer. SQL, bu veri tabanları ile konuşmamızı sağlayan evrensel bir dildir.

SQL Nedir?

SQL, “Structured Query Language” yani “Yapısal Sorgu Dili” anlamına gelir. 1970’lerde IBM tarafından geliştirilen ve daha sonra ANSI ve ISO tarafından standartlaştırılan bir dildir. SQL, genellikle ilişkisel veri tabanı yönetim sistemleri (RDBMS) ile kullanılır. MySQL, PostgreSQL, Oracle, SQL Server gibi popüler veri tabanları SQL’i kullanır.

Veri Tabanı Yönetim Sistemleri (VTYS)

Bir veri tabanı yönetim sistemi, verilerin depolanması, yönetilmesi, geri alınması ve güvenliğinin sağlanması için kullanılan yazılımdır. SQL, bu sistemlerin kalbinde yer alır. Veri tabanlarındaki tabloları oluşturmak, değiştirmek ve üzerindeki verileri manipüle etmek için SQL komutları kullanılır. Kullanıcılar, SQL sorguları aracılığıyla veri tabanıyla etkileşime girer.

Neden SQL Öğrenmeliyiz?

SQL öğrenmek, veri dünyasında kapıları aralamanın ilk adımıdır. Veri analistleri, yazılım geliştiricileri, veri bilimcileri ve hatta pazarlamacılar bile SQL bilgisine ihtiyaç duyar. Veri tabanından bilgi çekme, raporlama yapma, uygulama geliştirme süreçlerinde veri tabanını entegre etme gibi birçok kritik görev, SQL bilgisi gerektirir. “SQL öğrenmek ne işe yarar?” diye merak ediyorsanız, kariyerinizde size geniş fırsatlar sunacağını söyleyebiliriz.

SELECT Komutu: Veri Çekmenin Temeli

SELECT komutu, SQL’in en sık kullanılan komutudur ve veri tabanından veri okumak, yani sorgulamak için kullanılır. Veri tabanındaki bir veya birden fazla tablodan belirli sütunları veya tüm sütunları çekmenizi sağlar.

Temel SELECT Kullanımı

Bir tablodaki tüm verileri görmek istediğinizde `SELECT *` ifadesini kullanabilirsiniz. Yıldız (`*`) işareti, o tablodaki tüm sütunları seç anlamına gelir.

SELECT *
FROM Musteriler;

SELECT MusteriAdi, Sehir, Eposta
FROM Musteriler;

WHERE Koşulu ile Filtreleme

Genellikle bir tablodaki tüm veriye değil, belirli koşulları sağlayan verilere ihtiyacımız olur. `WHERE` koşulu, bu filtrelemeyi yapmamızı sağlar. “SQL’de filtreleme nasıl yapılır?” sorusunun cevabı `WHERE` komutudur.

SELECT MusteriAdi, Eposta
FROM Musteriler
WHERE Sehir = 'Ankara';

SELECT MusteriAdi, Sehir
FROM Musteriler
WHERE Sehir = 'İstanbul' AND Yas > 30;

ORDER BY ile Sıralama

Sorguladığınız verileri belirli bir sütuna göre artan (ASC) veya azalan (DESC) sırada sıralamak isteyebilirsiniz. Bunun için `ORDER BY` komutu kullanılır.

SELECT MusteriAdi, Sehir
FROM Musteriler
ORDER BY MusteriAdi ASC; -- Artan sırada sıralama (A-Z)

SELECT MusteriAdi, Sehir
FROM Musteriler
ORDER BY Yas DESC; -- Azalan sırada sıralama (en yaşlıdan en gence)

DISTINCT ile Tekil Değerler

Bir sütundaki yinelenen değerleri ortadan kaldırarak yalnızca tekil (benzersiz) değerleri görmek için `DISTINCT` anahtar kelimesini kullanırız. Örneğin, “SQL’de tekrarlayan değerler nasıl bulunur?” sorusunun bir cevabı `DISTINCT` ile bu değerleri saymaktır.

SELECT DISTINCT Sehir
FROM Musteriler;

LIMIT/TOP ile Sınırlama

Büyük veri tabanlarında tüm sonuçları görmek istemeyebiliriz. Sadece ilk birkaç kaydı getirmek için `LIMIT` (MySQL, PostgreSQL) veya `TOP` (SQL Server) kullanılır.

SELECT MusteriAdi, Sehir
FROM Musteriler
LIMIT 5;

SELECT TOP 5 MusteriAdi, Sehir
FROM Musteriler;

INSERT INTO Komutu: Veri Ekleme

Veri tabanınıza yeni bir kayıt eklemek istediğinizde `INSERT INTO` komutunu kullanırsınız. Bu komut, bir tablonun belirli sütunlarına veya tüm sütunlarına veri eklemenizi sağlar.

Temel INSERT INTO Kullanımı

Bir tablonun tüm sütunlarına veri ekliyorsanız, sütun adlarını belirtmeden doğrudan `VALUES` ile değerleri girebilirsiniz. Ancak bu durumda değerlerin sırası, tablonun sütun sırasıyla eşleşmelidir.

INSERT INTO Musteriler
VALUES (101, 'Ayşe Yılmaz', 35, 'İstanbul', 'ayse.yilmaz@example.com');

Belirli Sütunlara Veri Ekleme

Genellikle tablonun tüm sütunlarına veri eklemek istemeyebiliriz veya bazı sütunlar otomatik olarak değer alıyor olabilir (örn: ID). Bu durumda, veri eklemek istediğimiz sütunları belirtiriz.

INSERT INTO Musteriler (MusteriAdi, Sehir, Eposta)
VALUES ('Can Demir', 'İzmir', 'can.demir@example.com');

UPDATE Komutu: Veri Güncelleme

Mevcut bir kayıtta bir veya birden fazla sütunun değerini değiştirmek istediğinizde `UPDATE` komutunu kullanırsınız. Bu komut, veri tabanındaki bilgileri güncel tutmak için hayati öneme sahiptir.

Temel UPDATE Kullanımı

`UPDATE` komutu, `SET` anahtar kelimesiyle hangi sütunun hangi yeni değere ayarlanacağını belirtir ve `WHERE` koşuluyla hangi kayıtların güncelleneceğini tanımlar.

UPDATE Musteriler
SET Sehir = 'Ankara'
WHERE MusteriID = 101;

UPDATE Musteriler
SET Sehir = 'Bursa', Eposta = 'ayse.yeni@example.com'
WHERE MusteriID = 101;

DELETE FROM Komutu: Veri Silme

Veri tabanından bir veya birden fazla kaydı kaldırmak istediğinizde `DELETE FROM` komutunu kullanırsınız. Bu komut, artık ihtiyaç duyulmayan veya yanlış girilmiş verileri temizlemek için kullanılır.

Temel DELETE FROM Kullanımı

`DELETE FROM` komutu, `WHERE` koşuluyla hangi kayıtların silineceğini belirtir. “SQL’de kayıt nasıl silinir?” sorusunun cevabı budur.

DELETE FROM Musteriler
WHERE MusteriID = 101;

DELETE FROM Musteriler
WHERE Sehir = 'İzmir';

Pratik Uygulamalar ve Örnek Senaryolar

Bu temel SQL komutları, gerçek dünya uygulamalarında sıklıkla birlikte kullanılır. Örneğin, bir web uygulamasında yeni bir kullanıcı kaydolduğunda `INSERT INTO` kullanılır. Kullanıcı profilini güncellediğinde `UPDATE` kullanılır. Kullanıcı giriş yaptığında veya profilini görüntülediğinde `SELECT` kullanılır. Kullanıcı hesabını kapattığında ise `DELETE FROM` komutu devreye girer.

Bir e-ticaret sitesinde, yeni bir ürün kataloğa eklenirken `INSERT INTO` ile ürün bilgileri veri tabanına yazılır. Ürünün fiyatı veya stok adedi değiştiğinde `UPDATE` kullanılır. Müşteriler ürünleri aradığında veya listelediğinde `SELECT` komutları çalışır. Satışı biten veya kaldırılan ürünler ise `DELETE FROM` ile veri tabanından silinebilir.

Öğrendiklerinizi Pekiştirin ve İleri Adımlar

Bu derste SQL’in en temel ve güçlü komutları olan SELECT, INSERT, UPDATE ve DELETE’i öğrendiniz. Bu komutlar, herhangi bir veri tabanıyla etkileşim kurmanız için sağlam bir temel oluşturur. Artık bir veri tabanından bilgi çekebilir, yeni kayıtlar ekleyebilir, mevcut veriyi güncelleyebilir ve gereksiz veriyi silebilirsiniz.

SQL öğrenme yolculuğunuz burada bitmiyor. İleri düzey SQL konuları arasında birleştirme işlemleri (JOIN), alt sorgular (subqueries), görünümler (views), saklı yordamlar (stored procedures) ve indeksler (indexes) gibi konular bulunmaktadır. Bu temel komutlarda ustalaştıktan sonra, bu ileri konulara geçerek SQL bilginizi daha da derinleştirebilirsiniz. Unutmayın, pratik yapmak ve gerçek dünya senaryolarında bu komutları kullanmak, bilginizi pekiştirmenin en etkili yoludur. Bilgiye Hızlı Adım! sloganımızla, Ders Merkezi olarak öğrenme yolculuğunuzda daima yanınızdayız!